(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 201

॥ శ్రీః ॥
3.201. అధ్యాయః 201
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
మార్కండేయేన పాండవాన్ప్రతి నారదేరితాష్టకాదిరాజతారతంకథనపూర్వకదానమహిమానువాద ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

3-201-0(23778)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-201-0x(2438)
భూయ ఏవ మహాభాగ్యం కథ్యతామిత్యబ్రవీత్పాండవో మార్కండేయం ॥
అథాచష్ట మార్కండేయః ॥
అష్టకస్య వైశ్వామిత్రేరశ్వమేధే సర్వే రాజానః ప్రాగచ్ఛన్ ॥ 3-201-1(23779)
భ్రాతరశ్చాస్య ప్రతర్దనో వముమనాః
శిబిరౌశీనర రఇతి స చ సమాప్తయజ్ఞో భ్రాతృభిః సహ రథేన ప్రాయాత్తే చ నారదమాగచ్ఛంతమభివాద్యారోహతు భవాన్రథమిత్యబ్రువన్ ॥ 3-201-2(23780)
తాంస్తథేత్యుక్త్వా రథమారురోహ ॥
అథ తేషామేకః సురర్షిం నారదమబ్రవీత్ ॥
ప్రసాద్య భగవంతం కించిదిచ్ఛేయం ప్రష్టుమితి ॥ 3-201-3(23781)
పృచ్ఛేత్యబ్రవీదృషిః ॥ రసోఽబ్రవీదాయుష్మంతః సర్వగుణప్రముదితాః ॥ అథాయుష్మంతం స్వర్గస్థానం చతుర్భిర్యాతవ్యం స్యాత్కోఽవతరేత్ ॥ అయమష్టకోఽవతరేదిత్యబ్రవీదృషిః ॥ 3-201-4(23782)
కింకారణమిత్యపృచ్ఛత్ ॥
అథాచష్టాష్టకస్య గృహే మయా ఉపితం స మాం రథేనానుప్రావహదథాపశ్యమనేకాని గోసహస్రాణి వర్ణశో వివిక్తాని తమహమపృచ్ఛం కస్యేమా గావ ఇతి సోబ్రవీత్ ॥ మయానిసృష్టాఇత్యేతాస్తేనైవస్వయం శ్లాఘతి కథితేన ॥
ఏపోవతరేదథ త్రిభిర్యాతవ్యం సాంప్రతం కోఽవతరేత్ ॥ 3-201-5(23783)
ప్రతర్దన ఇత్యత్రవీదృషిః ॥
తత్ర కిం కారణం ప్రతర్దనస్యాపి గృహే మయోపితం స మాం రథేనానుప్రావహత్ ॥ 3-201-6(23784)
అథైనం బ్రాహ్మణోఽభిక్షేతాశ్వం మే దదాతు భవాన్నివృత్తో దాస్యామీత్యబ్రవీద్బ్రాహ్మణం త్వరితమేవ దీయతామిత్యబ్రవీద్బ్రాహ్మణస్త్వరితమేవ స బ్రాహ్మణస్యైవ ముక్త్వా దక్షిణం పార్శ్వమదదత్ ॥ 3-201-7(23785)
అథాన్యోష్యశ్వార్థీ బ్రాహ్మణ ఆగచ్ఛత్ ॥
తథైవ చైనముక్త్వా వామపార్ష్ణిమభ్యదాదథ ప్రాయాత్పునరపి చాన్యోప్యశ్వార్థీ బ్రాహ్మణ ఆగచ్ఛత్ త్వరితోథ తస్మై అపనహ్య వామం ధుర్యమదదత్ ॥ 3-201-8(23786)
అథ ప్రాయాత్పునరన్య ఆగచ్ఛదశ్వార్థీ బ్రాహ్మణస్తమబ్రవీదతియాతో దాస్యామి త్వరితమేవ మే దీయతామిత్యబ్రవీద్బ్రాహ్మణస్తస్మై దత్త్వాఽశ్వం రథధురం గృహ్ణతా వ్యాహృతం బ్రాహ్మణానాం సాంప్రతం నాస్తి కించిదితి ॥ 3-201-9(23787)
య ఏష దదాతి చాసూయతి చ తేన వ్యాహృతేన తథాఽవతరేత్ ॥ అథ ద్వాభ్యాం యాతవ్యమితి కోఽవతరేత్ ॥ 3-201-10(23788)
వసుమనా అవతరేదిత్యబ్రవీదృషిః ॥ 3-201-11(23789)
కింకారణమిత్యపృచ్ఛదథాచష్ట నారదః ॥
అహం పరిభ్రమన్వసుమనసో గృహముపస్థితః ॥ 3-201-12(23790)
స్వస్తివచనమాసీత్పుష్పరథస్య ప్రయోజనేన తమహమన్వగచ్ఛం స్వస్తివాచితేషు బ్రాహ్మణేషు రథో బ్రాహ్మణానాం దర్శితః ॥ 3-201-13(23791)
తమహం రథం ప్రాశంసమథ రాజాఽబ్రవీద్భగవతారథః ప్రశస్తః ॥ ఏష భగవతో భగవతోరథ ఇతి ॥ 3-201-14(23792)
అథ కదాచిత్పునరప్యహముపస్థితః పునరేవ చ రథప్రయోజనమాసీత్ ॥ సంయగయమేష భగవత ఇత్యేవం రాజాఽబ్రవీదితి పునరేవ చ తృతీయం స్వస్తివాచనం సమభావయమథ రాజా బ్రాహ్మణానాం దర్శయన్మామభిప్రేక్ష్యాబ్రవీత్ ॥ అథో భగవతా పుష్పరథస్య స్వస్తివాచనాని సుష్ఠు సంభావితాని ఏతేన ద్రోహవచనేనావతరేత్ ॥ 3-201-15(23793)
అథైకేన యాతవ్యం స్యాత్కోఽవతరేత్పునర్నారద ఆహ ॥ శిబిర్యాయాదహమవతరేయం అత్ర కిం కారణమిత్యబ్రవీత్ ॥ అసావహం శివినా సమో నాస్మి యతో] బ్రాహ్మణః కశ్చిదేనమబ్రవీత్ ॥ 3-201-16(23794)
శిబే అన్నార్థ్యస్మీతి తమబ్రవీచ్ఛిబిః కిం క్రియతామాజ్ఞాపయతు భవానితి ॥ 3-201-17(23795)
అథైనం బ్రాహ్మణోఽబ్రవీత్ య ఏష తే పుత్రో బృహద్గర్భో నామ ఏష ప్రమాతవ్య ఇతి తమేనం సంస్కురు అన్నం చోపపాదయ తతోఽహం ప్రతీక్ష్య ఇతి ॥ తతః పుత్రం ప్రమాథ్య సంస్కృత్య విధినా సాధయిత్వా పాత్ర్యామర్పయిత్వా శిరసా ప్రతిగృహ్య బ్రాహ్మణమమృగయత్ ॥ 3-201-18(23796)
అథాస్య మృగయమాణస్య కశ్చిదాచష్ట ఏష తే బ్రాహ్మణో నగరం ప్రవిశ్య దహతి తే గృహం కోశాగారమాయుధాగారం స్త్ర్యగారమశ్వశాలాం హస్తిశాలాం చ క్రుద్ధ ఇతి ॥ 3-201-19(23797)
అథ శిబిస్తథైవావికృతముఖవర్ణో నగరం ప్రవిశ్య బ్రాహ్మణం తమబ్రవీత్సిద్ధం భగవన్నన్నమితి బ్రాహ్మణో న కించిద్వ్యాజహార విస్మయాదధోముఖశ్చాసీత్ ॥ 3-201-20(23798)
తతః ప్రాసాదయద్బ్రాహ్మణం భగవన్భుజ్యతామితి ॥ ముహూర్తాదుద్వీక్ష్య శిబిమబ్రవీత్ ॥ 3-201-21(23799)
త్వమేవైతదశానేతి తత్రాహ తథేతి శిబిస్తథైవావిమనా మహిత్వా కపాలమభ్యుద్ధార్య భోక్తుమైచ్ఛత్ ॥ 3-201-22(23800)
అథాస్య బ్రాహ్మణో హస్తమగృహ్ణాత్ ॥ అబ్రవీచ్చైనం జితక్రోధోసి న తే కించిదపరిత్యాజ్యం బ్రాహ్మణార్థే బ్రాహ్మణోఽపి తం మహాభాగం సభాజయత్ ॥ 3-201-23(23801)
స హ్యుద్వీక్షమాణః పుత్రమపశ్యదగ్రే తిష్ఠంతం దేవకుమారమివ పుణ్యగంధాన్వితమలంకృతం సర్వం చ తమర్థం విధాయ బ్రాహ్మణోఽంతరధీయత ॥
స హ్యుద్వీక్షమాణః పుత్రమపశ్యదగ్రే తిష్ఠంతం దేవకుమారమివ పుణ్యగంధాన్వితమలంకృతం సర్వంచ తమర్థం విధాయ బ్రాహ్మణోఽంతరధీయత ॥ 3-201-24(23802)
తస్య రాజర్షేర్విధాతా తేనైవ వేషేణ పరీక్షార్థమాగత ఇతితస్మిన్నంతర్హితే అమాత్యా రాజానమూచుః ॥ కిం ప్రేప్సునా భవతా ఇదమేవం జానతా కృతమితి ॥ 3-201-25(23803)
శిబిరువాచ। 3-201-26x(2439)
నైవాహమేతద్యశసే దదాని
న చార్యహేతోర్న చ భోగతృష్ణయా।
పాపైరనాసేవిత ఏష మార్గ
ఇత్యేవమేతత్సకలం కరోమి ॥ 3-201-26(23804)
సద్భిః సదాఽధ్యాసితం తు ప్రశస్తం
తస్మాత్ప్రశస్తం శ్రయతే మతిర్మే।
ఏతన్మహాభాగ్యవరం శిబేస్తు
తస్మాదహం వేద యథావదేతత్ ॥ 3-201-27(23805)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి మార్కండేయసమాస్యాపర్వణి ఏకాధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 201 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-201-4 ఆయుష్మంతం చిరకాలభోగ్యం।
స్వర్గస్థానం। పుంస్త్వమార్షం। అవతరేత్స్వర్గాత్ భూమౌ ప్రథమమితి శేషః ॥
3-201-7 పార్శ్వం రథచక్రప్రదేశస్థమశ్చం ॥
3-201-9 అతియాతోఽతివేగవాన్। అశ్వచతుష్టయస్యాపి దానాత్ ధురం స్వహస్తేనైవ గృహ్ణతా।
సాంప్రతం యుక్తాయుక్తవిచారః ॥
3-201-13 పుష్పరథస్ గిరిగగనసాగరేష్వప్రతిషిద్ధమార్గస్య ప్రయోజనేన తదర్థమిత్యర్థః ॥
3-201-14 రథః స్తుత ఏవ నతు యాచితః।
రాజాపి మమాశయం బుద్ధాపి రథం న దత్తవాన్ రథస్తుతిం చానుమోదితవానితి ప్రఘట్టకార్థః ॥
3-201-15 ద్రోహవచనేన అదత్త్వా వృథాస్తవేన ॥
3-201-22 మహిత్వా పూజయిత్వా। కపాలం శీర్షాస్థిపాత్రం ॥
3-201-27 యో దత్త్వా శ్లాఘతే యశ్చాసూయేత్ యశ్చార్థినో లిప్సితమింగితైర్జ్ఞాత్వాపి తం స్తుతిమాత్రేణైవ సంభావయతి నత్వర్థేన యశ్చ బ్రాహ్మణేనార్థితః శ్రద్ధాక్షమాపూర్వకమదేయమపి దదాతి అకర్తవ్యమపి కరోతి తే ఉత్తరోత్తరం శ్రేష్ఠాః। తత్రాప్యంత్యో నారదాదపి శ్రేష్ఠ ఇతి దాతుర్గుణదామ విధానపరోఽయమధ్యాయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.